Populisme en hoop

Een gouden lijst met strakke ornamenten. Drie op hol geslagen paarden en twee waanzinnige boeren.

Op de achtergrond een stadsgezicht.
De afbeelding spreekt mij aan vanwege de machtsstrijd.
Wie is de baas over wie? En hoe reageren beide partijen op elkaar?

De boeren doen druk en zwaaien met de handen. De paarden, groot en imponerend, springen en steigeren.

Mens en paard begrijpen elkaar niet. Ze spreken elkaars taal niet.

Het is chaos. Niemand doet iets constructiefs. Men probeert te overleven.

De afbeelding is niet heel erg gedetailleerd. Toch begrijpen we door de houding en bewegingen wat zich hier afspeelt.

Door de lijst, de kleuren en de stijl van de tekening plaats ik het in de jaren ’30. De lijst is vies en daardoor kan ik de handtekening niet lezen. Thuis maak ik het glas schoon. Dikke prut komt ervan af.

Ik denk aan een rokende man in een leren stoel, ergens op het platteland. Het is buiten koud en guur. Na  zware werkzaamheden -boerendingen- op zijn land, zit hij iedere avond in een leren rookstoel binnen in de kamer en paft als een schoorsteen sigaretjes weg. Bij iedere sigaret stijgt de rook langs het glas van de lijst die ik nu in mijn handen heb. Door de jaren heen is het een dikke vieze koek van aanslag geworden.

De naam L. Schrikkel is van Louis Schrikkel, of Johannes Lodewijk Schrikkel. Hij was medeoprichter van de in 1935 opgerichte kunstgroep De Populisten.
Deze stelde zich ten doel “kunst te scheppen die voor het volk begrijpelijk is, die tot de volksziel spreekt.” Het moet voor iedereen begrijpelijk zijn en iedereen aanspreken.

De taal was humoristisch, karikaturaal en naturalistisch. Het uitbeelden van het volkse en alledaagse leven: straattaferelen, arbeiders, vuilnismannen, dansend volk, muzikanten, straatventers, marktkooplui en boeren. Hedendaags populisme heeft een politiek karakter en staat garant voor vervlakking. Het populisme van de kunstgroep was beslist niet politiek geladen.

Schrikkel wilde de mensen schoonheid geven in de vorm van iets moois voor aan de muur. De wereld en de maatschappij zorgde al voor genoeg ellende.

Schrikkel kreeg op de academie les van de kunstenaar George Hendrik Breitner. Zijn belangrijkste les op de academie was dat hij als kunstenaar een eigen richting moest zoeken, ondanks de technische vaardigheden die hij ontwikkelde. Hij liet zich nauwelijks beïnvloeden door de academische sfeer. Zijn werk zou je kunnen omschrijven als decoratief en illustratief.   Maar het stijgt hier bovenuit door de humor en fantasie die het alledaagse leven laten glanzen.

Ik zag dit werk en viel ervoor. Toeval bestaat niet. Ik wil ook populistisch zijn, in artistiek opzicht. Ook ik hoop mij nauwelijks te laten beïnvloeden door aannames, regels en andere beperkingen. Ik wil mijn eigen richting zoeken en vormgeven.

Ook ik heb last van machtsstrijd. Ben ik het op hol geslagen paard of de boer? Ook ik vind de wereld en maatschappij soms al zorgen voor genoeg ellende.

Gelukkig vond ik dit werk van L. Schrikkel. Warm en vrolijk. Voor aan de muur. De kunstenaar geeft hoop.

Gelukkig.

Zoekt u ook hoop? Maak gebruik van de kunstenaar: mail@mevrouw-r.nl

Schrijf een reactie

*