Doesja, de Russische ziel van mijn Radimir

Mijn kleine RadimirRussische folklore. Een hoofdbedekking waarbij niet helemaal duidelijk is of het nu haar of toch een bontmuts is.

Een grijs pak en een bloemetje in de hand. Een rode sweater. Hij komt in vrede. Met een vriendelijke glimlach. Zelf fantaseer ik de medailles op de revers erbij.

Het is een Salvo doll. Gemaakt in Estland, toen onderdeel van Sovjet Rusland, in de jaren 1960-1970. Geproduceerd in artels. Een artel was een vaak kleine Russische bedrijfsvorm van mensen die met elkaar leefden en woonden in een commune. Beloning werd mondeling afgesproken.

Later kregen de artels een officiëler karakter. Hierdoor ontstond er een hiërarchie in een artel  en werden er wettelijke afspraken gemaakt over de bedrijfsvoering.

Tijdens het communisme verdween er veel prive-eigendom en werd de artel dus ook langzamerhand een zeldzaamheid. Tegenwoordig komt deze vorm nauwelijks nog voor.

De Salvo doll is in allerlei variaties geproduceerd. Het zijn popjes gemaakt voor toeristen of mensen die naar het buitenland konden reizen in de Sovjet tijd. Welke Yoeri heeft mijn Radimir gemaakt? En hoe komt hij hier? Wie nam hem mee?

Alle bevolkingsgroepen vertaald in popjes. Net zoals je ziet in Russische realistische schilderkunst uit de tijd van Stalin. De schilderijen idealiseerden de Sovjetmaatschappij en daarom werden natuurlijk alle bevolkingsgroepen vertegenwoordigd.

Ik houd van folklore en in het bijzonder van Russische folklore. De kleuren en patronen, de beeldtaal is uniek en zeer inspirerend. Het land kent zoveel tegenstellingen.

Rusland denken wij te kennen vanuit verschillende clichés. Daar is niets mis mee. Zo’n folklore popje is tenslotte ook cliché. De ziel van Rusland zit waarschijnlijk toch een beetje verstopt in deze clichés.

Russen tonen hun emoties zonder schaamte. Heerlijk om geen last te hebben van remmingen of belemmeringen. Hupsakee, gooi het er maar lekker uit.

In de massa is individualiteit ver te zoeken. De Rus vindt echter altijd een manier om zijn eigen gang te gaan. Daar heb ik bewondering voor. Ondanks alles vieren wie je bent.

De Rus slaapt zijn roesje zonder pardon uit in het trappenhuis, op de trambaan of in het park op een bankje. Ook hier weer geen schaamte.

De Rus danst op straat. Ik heb het ze zelf zien doen. Onder begeleiding van een orkest, wel met medailles op de revers.

Mopperend loopt de Rus door zijn stad, maar accepteert geen kritiek van een gast.

Ik zag Radimir en keek naar zijn kapsel of bontmuts. Melancholie, vindingrijkheid, heimwee; het zit er allemaal in. Een mengsel van onduidelijkheid, rampzaligheid en uitzinnigheid. Ik voelde direct zijn doesja.

Vashe zdoróvje!

Schrijf een reactie

*