De teloorgang van de klederdracht

portret van een vrolijke Hollandsche vrouwAch, zo’n stralende lach. Niets doet deze lach verbleken. Een frisse blonde deerne. Een vuurrode mond, blauwe ogen en wangen als goudreinetten. Of de schone van Boskoop, hetzelfde lekkere appeltje maar een andere naam. Nog net zichtbaar onder de kraag, een gebloemd stofje. De kleuren van het schilderij, prachtig verschoten.
Een Hollandsche deerne, zoals deze, associeer ik maar wat graag direct met klederdracht.

Achterop een stempel:

KUNSTHANDEL”VAN MUNSTER”
1e MIDDELLANDSTRAAT 91
ROTTERDAM Tel: 50884
Schilderstukken – Etsen – Lijsten

Soms loopt iets zo anders dan gepland. Het zijn triviale zaken, het doet er niet toe. Toch heeft Mevrouw R. er op dit moment een klein punthoofdje van gekregen. Geen stralende lach zichtbaar op haar zondagse gezichtje. Het zou gewoon een fijne relaxte dag moeten worden, maar het liep helaas zo enorm anders…..

In sommige klederdrachten heeft men ook een punthoofd, maar dat komt dan door de muts. Klederdracht is onderdeel van onze geschiedenis en cultuur. Toch zal het uiteindelijk helaas helemaal verloren gaan. Er zijn mensen die nog dagelijks klederdracht dragen. Waarschijnlijk voornamelijk vrouwen. Hiermee bedoel ik de dames die hun hele leven dracht hebben gedragen. Niet dames die het dragen als toeristische attractie.

Mevrouw R. weet dat functioneel handwerken, zoals het zelf kleding maken, weer heel groot gaat worden. Mooi om in tijden van minder budget zelf je eigen kleding te maken, maar zeker ook vanwege het karakter van handmade. Kleinschalig als antwoord op alle grote winkelketens en massaproductie. Handwerk en dus aandacht. Minder milieu belasting en zeker geen kinderarbeid. Spoedig schieten naaicursussen als trendy paddestoelen uit de hippe grond, let maar op mijn woorden.

Mijn hele leven ben ik al gefascineerd door klederdracht. Niet alleen uit Nederland maar ook uit de bergen en andere bepaalde streken.
De stofjes, het borduurwerk, het kant, de stijve kapjes, het “behangstuk” van de dracht uit Spakenburg, de mooie Zeeuwse Knop, of de ketting met bloedkoraal. En wat te denken van de volgende benamingen: Kaphoeden, keellinten, oorijzers, knipmutsen, polsmofjes, kaperranden, tandjes, jakjes, zondags beukstukken, conretmutsen, dijzakken, huiken en de kraplappen?
In de jaren zeventig en tachtig waren motieven van klederdracht gewild bij handwerkers. Ik zie nog letterlijk de tijdschriften en boeken voor mij met klederdracht motieven. Vol bewondering keek ik ernaar. Misschien komt dit binnenkort ook wel weer terug.

Omdat klederdracht vol tradities zit, is de ontwikkeling van generatie op generatie doorgegeven. Hierdoor ontwikkelde men gaandeweg vakmanschap en speciale gereedschappen voor het beste resultaat. Wat een treurigheid dat dit dan verloren gaat. De mensen die weten hoe het moet, met klederdrachten, sterven immers ook langzaam uit.

Terug naar de deerne. Zij is onderdeel van een verzameling schilderijen van Plattelandsvrouwen. Zij was de eerste, ik kocht haar jaren geleden. Toen woonde ik nog in Rotterdam.

Ach ja, Rotterdam, het Berlijn van Nederland. En ook: Rotterdam, met de allerbeste garnaalcroquette van het land.

Dus die struise dames, inmiddels zijn ze met een hele grote groep, hangend naast elkaar in mijn keuken. Ik kijk en lach terug. Meestal. Vandaag iets minder. Ik kijk en lach schaapachtig. Ondertussen maak ik een gehaktbrood, troostvoedsel. Ik hoop dat het helpt. Voor vanavond.
Morgen zie ik dan wel weer. Dan bedenk ik hoe het verder moet met de teloorgang van de klederdracht en hoe we daar iets tegen kunnen doen.

Reacties

  1. Maar mevrouw-r wat is er nu toch loos?

Schrijf een reactie

*