Armoedige liefde

Het is heet in Berlijn. Omdat ik fiets vanuit mijn geliefde navigatietechniek neus-achter-na weet ik niet precies waar ik ben. Ik zie een plein en besluit af te stappen en eens even rond te kijken. Rond het plein zijn winkels, zelfs een warenhuis. Het is zaterdag en er zijn veel mensen onderweg. Tussen alle bedrijvigheid staan mensen met een fles bier en plastic tas in de hand. In groepjes of alleen turen ze met een afwezige blik bewegingsloos in de verte. Zij wachten of er nog iets aan de horizon voor hen opduikt.

Om mij heen hoor ik Russisch en Roemeens. Verder hoor ik Turks en Duits. Het plein lijkt op een stoep waar overtollige huisraad wordt achtergelaten voor de ophaaldienst van de gemeentereiniging. Maar dat is het niet. Is dit rommelmarkt nieuwe stijl of gaan de zaken hier al jaren zo? Dozen, vaak bananendozen, worden vol op de tafel gezet en de rommelzoekende passant doet zelf het werk. Zoekt in dozen en gij zult vinden. Van ordening is geen sprake, alles ligt en staat door elkaar. Huisraad en meubilair wordt gestapeld. Alleen getrainde ogen kunnen doorgronden waar men naar kijkt. Op welke manier pakt de verkoper zijn op de tafel liggende kluwen van horloges en kettingen aan het eind van de markt weer in? Als een levend organisme zal hij het gevaarte in de bananendoos schuiven en bij de volgende markt weer uitstorten. Wie maakt hem ooit los?
Armoedige liefde voor objecten en voorwerpen is mijn eerste conclusie. Ik houd mijn hart vast hoe kopers en verkopers elkaar hier tegemoet treden.

Deze markt heeft een rare mix van particulieren en handelaren als verkopers. Bij verschillende kramen waar ik interesse toon voor een rariteit zakken prijzen zonder dat ik maar een wenkbrauw hoef op te trekken. Het zijn eerst kwalitatieve topstukken uit ver vervlogen tijden. Alt, Alt, lispelen de verkopers mij toe. Ik hoef nog niets te doen of ze hebben de prijs al gehalveerd. En daarmee wankelt ook het predikaat topstuk. In een rommelige koffer in een hoekje van de markt vind ik dit fotoboekje. De verkoper spreekt geanimeerd Russisch met een andere man achter de kraam. Alt, alt, prevelt ook hij. Ik herken het patroon van elders op de markt en lach vriendelijk naar deze rommelkoning. Terwijl ik nog een beetje twijfel over de prijs en wat heen en weer loop tussen wat objecten mag ik het uiteindelijk voor een habbekrats meenemen.

Op de foto’s zie ik scene’s uit het leven van een schooljuf. De foto die los zit in het boekje heeft een stempel op de achterkant van de fotograaf Otto Starck woonachtig in Königsberg, het latere Kaliningrad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog is de stad volledig verwoest.

Achterin het boekje zit een sticker van Drogerie Parfumerie M. Pfemfert, die woont op Markt 39 te Bartenstein. De twee locaties liggen ver uit elkaar.  Dit is Baden-Würtemberg en Kaliningrad ligt tussen Litouwen en Polen.

Het boekje bevat een rare verzameling foto’s. Voorin vooral foto’s van het schoolklasje met de juffrouw en later een aantal portretten van een groep fabrieksarbeiders. Tussendoor nog wat portretjes van niet thuis te brengen vrouwen. Helemaal achterin gaan de fabrieksarbeiders, tien man, met een boot de rivier op. En misschien zie ik de schooljuf daar wel tussenzitten, als een van de twee vrouwen die meegaat. Is ze aan de haak geslagen door een fabrieksarbeider!

Minder romantisch is de volgende gedachte: de rommelkoningen van de markt op het pleintje plakken in hun avonduren foto’s in halfvolle fotoboekjes. Want losse foto’s brengen minder op dan volle fotoboekjes. En geld is alles. Daarom is het een rare verzameling en liggen de losse onderdelen zo ver uit elkaar qua afkomst. En heb ik nu een bizar overzicht van foto’s uit verschillende levens in handen, geënsceneerd door een proactieve Berlijnse rommelkoning.

Ik stap op de fiets en door dikke geurige rookwolken van bbq’s op groenstroken in de stad vervolg ik mijn weg. In een park staan plaatselijke hiphopjongens opgesteld alsof zij de huldeboog vormen op een bruiloft. Zij lachen hun gouden tanden bloot en vragen of ik lekker drugs wil. Maar ik heb andere plannen en fiets mijn neus achterna.

Schrijf een reactie

*